Gaymorit

Ushbu kasallik keng tarqalgan yallig'lanish kasalligi bo'lib, quyidagi sabablarga ko'ra rivojlanishi mumkin:

• Burun va yuqori nafas yo'llarining infeksiyalari;
• Allergik rinit (burun shilliq qavatining yallig'lanishi allergik reaksiya tufayli yuzaga keladi);
• Gipotermiya (sovqotish);
• Immunitetning pasayishi (masalan, OIV tufayli);
• Burun va uning bo'shliqlarining anatomik tuzilishidagi nuqsonlar, masalan, poliplar, burun to`sig`ining qiyshayishi va boshqalar;
• Bronxial astma (shish xavfi ortishi);
• Kariyes, tishlarning kasal ildizlari (xususan, yuqori tishlar);
• Adenoidlar;
• Surunkali tonzillit/faringit.

Gaymoritning kam uchraydigan sabablari:

• Bosh suyagi, burun jarohatlari;
• Sinuslarga yaqin joylashgan turli o`smalar;
• Xoanalarning rivojlanmaganligi;
• Mukoviscidoz (nafas yo'llari suyuqlik bilan to'lib, tiqilib qoladigan irsiy kasallik).

Ko'pincha gaymorit bilan kasallanish kuz-qish davrida avj oladi, chunki bu vaqtda immunitet pasayadi va havo sovuq bo'ladi.

Kattalar va bolalarda gaymorit belgilari

Kasallikning o'tkir turi birinchi navbatda burunning oqishi va isitma bilan namoyon bo'ladi. Bemorlarda quyidagi shikoyatlar bo`ladi:

• holsizlik;
• bosh og'rig'i;
• intoksikatsiya belgilari;
• titroq.

Bemor peshona va yonoqlardagi og'riqdan shikoyat qiladi. Ba'zi hollarda chakka ham og`riydi. Nafas olish qiyinlashadi. Ikkala sinus yallig'langanda burun orqali nafas olishning iloji bo`lmaydi – faqat og`iz orqali nafas olinadi. Agar ko`z yosh kanali tiqilib qolsa, ko'z yoshlari oqadi.

Kasallikning dastlabki bosqichlarida burundan shaffof suyuqlik oqadi, ammo keyinchalik suyuqlik yopishqoq bo'lib, yashil rangga kiradi.

Surunkali turdagi kasallikning belgilari boshqacha. Remissiya kuzatilmaydi. Lekin bemor o`ta sovqotsa yoki shamollab qolsa, ushbu belgilar rivojlanadi:

• ichkaridan (ko'z orqasidan) bosadigan bosh og'rig'i;
• ko'ngil aynishi;
• nafas olish muammolari;
• tumov;
• me`yordan uncha yuqori bo`lmagan harorat;
• kechasi yo'tal.

Kasallikning surunkali turi davrida keratit, konyunktivit , rivojlanishi mumkin, burun teshiklarida yoriqlar paydo bo'lishi mumkin.

Gaymoritni davolash quyidagilarni o'z ichiga oladi:

• kasallik belgilarini bartaraf etish;
• immun funksiyalarini yaxshilash;
• kasallik qo'zg'atuvchisini yo'q qilish.

Burundan yiringli suyuqlik chiqmagan hollarda mahalliy va umumiy preparatlarni qo'llash bilan konservativ davolash amalga oshiriladi.

Asoratlar ehtimolini istisno qilish uchun mazkur dori-darmonlardan foydalaniladi:

• desensibilizatsiya qiluvchi dorilar;
• antibiotiklar;
• og`riq qoldiruvchi vositalar;
• vitaminlar.

Jarrohlik yo`li bilan davolash

Sinuslarda yiringli suyuqlik to'planganda punksiya amalga oshiriladi. Ushbu protsedura mahalliy anesteziya yordamida shifoxonada amalga oshiriladi. Yiring punksiya orqali chiqariladi, so'ngra bo'shliq antiseptiklar bilan yuviladi. Burun yo'liga ko'p shikast etkazmaslik uchun oldin bo`shliqqa kateter kiritiladi, u orqali besh martadan yetti martagacha keyingi yuvish protseduralari o`tkaziladi.

Uyda sinusitni davolashning an'anaviy usullari

Kasallik rivojlanishining eng boshida uni xalq tabobati usullari bilan to'xtatish mumkin. Eng keng tarqalgan xalq davolanish usullari:

• Burunga asal, piyoz va kartoshka sharbati aralashmasi tomiziladi. Barcha mahsulotlar teng nisbatda aralashtiriladi. Ushbu dori kuniga to'rt-besh marta tomiziladi, salqin joyda saqlanadi.
• Lavlagi yoki limon sharbatidan burunni yuvish uchun foydalaniladi. Suv va sharbat teng nisbatda aralashtiriladi, burunni kuniga uch martagacha yuviladi. Odatda bu maqsadlar uchun shpris ishlatiladi.
• Kalanxoy va aloy sharbatlari bilan yuvish. Buning uchun o'simliklarning barglaridan sharbat chiqarilib, kuniga uch marta ikki tomchidan tomiziladi.
• Oltita dafna yaprog'i ikki stakan qaynoq suvda damlanadi va taxminan o'n daqiqa davomida qaynatiladi. Olingan suyuqlikni kuniga uch martagacha burunga tomiziladi.

Kasallikning paydo bo'lishining oldini olish uchun:

• burun oqishiga bee'tibor bo`lmang;
• og'iz bo'shlig'ini tozalab turish;
• burun to`sig`i qiyshiqligini vaqtida aniqlab davolang;
• haddan ortiq sovqotmang;
• chiniqing, sog`lom parhezga rioya qiling;
• allergik kasalliklarni vaqtida davolang;
• mavsumiy kasalliklar davrida vitaminlar qabul qiling.