Diareya

Diareya ichaklarda suyuqlik va elektrolitlarning so'rilishi bilan bog`liq buzilishlar tufayli rivojlanishi mumkin. Mazkur kasallik quyidagi sabablarga ko'ra yuzaga keladi:

• Sekretor shakli: surgi vositalardan tez-tez yoki ko`p miqdorda foydalanilganda kelib chiqadi. Shuningdek, turli xil zaharlar yoki vabo vibrionlari (bakteriyalari) ham diareyaning ushbu turini keltirib chiqarishi mumkin. Bunday diareya och rangli suyuq axlat bilan xarakterlanadi, u hidsiz bo`ladi va tarkibida qon, yiring bo`lmaydi.
• Ekssudativ shakli: ichak infeksiyalari, masalan, dizenteriya va salmonellyoz, gijjalar, Kron kasalligi, oshqozon yarasi koliti, oshqozon-ichak tizimi kasalliklari sabab bo'ladi. Axlat miqdori ko`p bo`lmaydi, rangi och sariq yoki yashil bo'lib, tarkibida qon va yiring ham mavjud bo`ladi.
• Osmolyar shakli: oshqozon osti bezining fermentativ funksiyasi buzilganda, shuningdek, organizmga rotavirus infeksiyasi tushganda yuzaga kelishi mumkin. Kasallikning bu shakli bolalar orasida eng keng tarqalgan.

Suyuq axlat – diareyaning eng asosiy belgisidir. Shuningdek, kasallikka quyidagi belgilar ham xos:

• Koliklar
• Meteorizm
• Ko'ngil aynishi
• Isitma
• Qorin og'rig'i
• Qusadigan ko‘ngil aynish

• defekatsiya bo'lgan soxta intilish.

Diareyani to`g`ri va samarali davolashni faqat uning tabiati va kelib chiqishi mexanizmi aniq bo`lganida amalga oshirish mumkin.

• Agar kasallikning kelib chiqish tabiati yuqumli bo'lsa, u holda shifokor antibiotiklarni (Levomisetin, Biseptol, Norbaktin), sulfanilamidlar, nitrofuranlarni buyuradi.
• Diareya sababi stressda bo'lsa, bemorga tinchlantiruvchi dorilar, shuningdek, trankvilizatorlar (Tazepam, Seduksen, Grandaksin, Persen) buyuriladi.
• Agar suvsizlanish yuzaga kelsa (ko'pincha bolalarda), tomir ichiga tomchilar buyuriladi. Shifokor Regidron, Gastrolit, probiotiklar va enterosorbentlarni buyuradi.

Diareya bilan ko`pincha keksa yoshdagilar, bolalar va immuniteti past kishilar kasallanadilar.

Diareyaning oldini olish uchun quyidagi, aytarli qiyin bo‘lmagan tavsiyalarga amal qilish talab etiladi:

• shaxsiy gigiyena qoidalariga riouya qilish, xususan, ovqatdan oldin qo‘llarni sovunlab tozalab yuvish;
• qaynatilmagan suvni ichmaslik;
• eski va muddati o‘tgan oziq-ovqat mahsulotlarini iste’mol qilmaslik;
• sabzavot va mevalarni iste’mol qilish va ovqatga ishlatishdan oldin tozalab yuvish.

To'rtinchi raqamli parhez buyuriladi. Ko'p miqdorda suv, qaynatilgan guruch, qaynatma sho'rvalar, dimlab pishirilgan sabzavotlar va mevalar tavsiya etiladi, nonni quritib, qoqnon ko`rinishida yeyish tavsiya etiladi. Yog'li, qovurilgan, sho'r oziq-ovqat mahsulotlari, xom meva va sabzavotlarni iste'mol qilish taqiqlanadi.